Είδη Ρήξεων
- Μερικού πάχους ρήξη: Ο τένοντας έχει υποστεί φθορά ή έχει σκιστεί εν μέρει, αλλά δεν έχει κοπεί εντελώς. Μοιάζει σαν ένα σχοινί που έχουν αρχίσει να κόβονται οι ίνες του.
- Ολικού πάχους ρήξη: Ο τένοντας έχει κοπεί ολόκληρος και έχει αποσπαστεί από το οστό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει ένα πραγματικό “κενό” στον τένοντα.
Ποια είναι τα βασικά Αίτια της Ρήξης;
Η ρήξη του πετάλου των στροφέων δεν είναι μια πάθηση με μία μόνο αιτία. Διακρίνεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:
1. Οξεία (Τραυματική) Ρήξη
Συμβαίνει ξαφνικά, συνήθως σε νεότερα άτομα ή αθλητές. Μπορεί να προκληθεί από:
- Πτώση πάνω σε τεντωμένο χέρι.
- Απότομη άρση ενός πολύ βαριού αντικειμένου.
- Εξάρθρημα του ώμου (ιδιαίτερα σε ασθενείς άνω των 40 ετών, ένα εξάρθρημα συνοδεύεται συχνά από ρήξη τένοντα).
2. Εκφυλιστική Ρήξη (Λόγω φθοράς)
Αυτή είναι η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων που αντιμετωπίζω. Με την πάροδο του χρόνου, οι τένοντες φθείρονται, όπως ακριβώς φθείρεται το ύφασμα ενός ρούχου που χρησιμοποιείται συνεχώς. Παράγοντες που συμβάλλουν περιλαμβάνουν:
- Ηλικία: Οι ρήξεις είναι εξαιρετικά συχνές σε άτομα άνω των 60 ετών.
- Μειωμένη Αιμάτωση: Με την ηλικία, η κυκλοφορία του αίματος στους τένοντες μειώνεται (ειδικά στη λεγόμενη “κρίσιμη ζώνη” του υπερακανθίου), καθιστώντας δύσκολη τη φυσική επούλωση μικροτραυματισμών.
- Σύνδρομο Πρόσκρουσης (Impingement): Κατά την ανύψωση του χεριού, ο τένοντας μπορεί να “τρίβεται” πάνω σε ένα οστό που λέγεται ακρώμιο (ειδικά αν υπάρχει δημιουργία οστεόφυτου, δηλαδή “άλατα”). Αυτή η χρόνια τριβή οδηγεί σταδιακά σε ρήξη.
- Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση: Επαγγέλματα (ελαιοχρωματιστές, ξυλουργοί) ή αθλήματα (τένις, κολύμβηση) που απαιτούν το χέρι να είναι συνεχώς πάνω από το επίπεδο του κεφαλιού.
Συμπτώματα: Πώς θα καταλάβω ότι έχω πάθει ρήξη;
Δεν παρουσιάζουν όλες οι ρήξεις τα ίδια συμπτώματα. Κάποιες μικρές, εκφυλιστικές ρήξεις μπορεί να είναι ακόμη και ασυμπτωματικές στην αρχή. Ωστόσο, τα κλασικά προειδοποιητικά σημάδια είναι:
- Πόνος στην ηρεμία και κυρίως τη νύχτα: Ίσως το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα. Ο ασθενής δυσκολεύεται να κοιμηθεί από την πλευρά του πάσχοντος ώμου και ο πόνος τον ξυπνάει.
- Πόνος κατά την κίνηση: Ιδιαίτερα όταν προσπαθείτε να σηκώσετε το χέρι σας πάνω από το ύψος του ώμου ή όταν το τεντώνετε πίσω από την πλάτη (π.χ. για να δέσετε το σουτιέν ή να βάλετε το χέρι στην πίσω τσέπη).
- Αδυναμία: Το χέρι μοιάζει “βαρύ”. Σε μεγάλες ρήξεις, ο ασθενής δεν μπορεί να κρατήσει το χέρι του στον αέρα ή του πέφτουν αντικείμενα.
- Κριγμός (Ήχος τριβής): Ένα αίσθημα “κλικ” ή τριξίματος όταν κινείτε τον ώμο σας.
Σημαντική Σημείωση: Αν έχετε υποστεί έναν τραυματισμό και νιώθετε ξαφνική αδυναμία στο να σηκώσετε το χέρι σας, απαιτείται άμεση ορθοπαιδική αξιολόγηση. Οι οξείες ρήξεις έχουν πολύ καλύτερα αποτελέσματα αν χειρουργηθούν νωρίς, πριν ο μυς υποστεί ατροφία και λιπώδη εκφύλιση.
Διάγνωση: Η σημασία της κλινικής εξέτασης
Στο ιατρείο, δεν αντιμετωπίζουμε απεικονιστικές εξετάσεις, αντιμετωπίζουμε ανθρώπους. Η διάγνωση απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση:
- Ιστορικό και Κλινική Εξέταση: Είναι το άλφα και το ωμέγα. Μέσα από ειδικά κλινικά τεστ (όπως τα Jobe test, Hawkins, Drop Arm test), ελέγχω τη δύναμη κάθε μεμονωμένου μυός και εντοπίζω την ακριβή πηγή του πόνου.
- Ιστορικό και Κλινική Εξέταση: Είναι το άλφα και το ωμέγα. Μέσα από ειδικά κλινικά τεστ (όπως τα Jobe test, Hawkins, Drop Arm test), ελέγχω τη δύναμη κάθε μεμονωμένου μυός και εντοπίζω την ακριβή πηγή του πόνου.
- Υπέρηχος (U/S): Μια εξαιρετική, γρήγορη και δυναμική εξέταση (μπορούμε να δούμε τον τένοντα εν κινήσει), αρκεί να γίνεται από εξειδικευμένο ιατρό.
- Μαγνητική Τομογραφία (MRI): Είναι η εξέταση εκλογής (Gold Standard). Μας δείχνει με απόλυτη ακρίβεια το μέγεθος της ρήξης, την ποιότητα του ιστού, το αν ο τένοντας έχει “τραβηχτεί” (ρίκνωση) και την κατάσταση των μυών (μυϊκή ατροφία). Αυτές οι πληροφορίες είναι κρίσιμες για τον χειρουργικό σχεδιασμό.
Συντηρητική Θεραπεία: Μπορεί να αποφευχθεί το χειρουργείο;
Η απάντηση είναι Ναι. Ως ορθοπαιδικός με γνώμονα τα επιστημονικά δεδομένα, γνωρίζω ότι δεν χρειάζονται όλες οι ρήξεις χειρουργείο. Ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 70), με χρόνια συμπτώματα, που δεν έχουν υψηλές φυσικές απαιτήσεις, ή ασθενείς με μερικού πάχους ρήξεις, ανταποκρίνονται συχνά άριστα στη συντηρητική θεραπεία.
Το συντηρητικό πλάνο περιλαμβάνει:
- Τροποποίηση δραστηριοτήτων: Αποφυγή άρσης βάρους και κινήσεων πάνω από το κεφάλι.
- Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα (ΜΣΑΦ): Για τον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής (πάντα με ιατρική καθοδήγηση).
- Φυσικοθεραπεία: Το πιο σημαντικό κομμάτι. Στόχος είναι η ενδυνάμωση των υπόλοιπων υγιών μυών του ώμου και των μυών της ωμοπλάτης, ώστε να αναλάβουν αυτοί το “φορτίο” και να σταθεροποιήσουν την άρθρωση.
- Ενδαρθρικές Εγχύσεις (Ενέσεις):
-
- Κορτιζόνη: Ισχυρό αντιφλεγμονώδες. Προσφέρει γρήγορη ανακούφιση, αλλά πρέπει να γίνεται με σύνεση (όχι πάνω από 2-3 φορές), καθώς η υπερβολική χρήση μπορεί να αδυνατίσει περισσότερο τον τένοντα.
-
- Βιολογικές Θεραπείες (PRP – Πλάσμα Πλούσιο σε Αιμοπετάλια): Σε μικρές, μερικού πάχους ρήξεις, μπορεί να ενισχύσει τη βιολογική διαδικασία επούλωσης του οργανισμού, αν και η επιστημονική κοινότητα ακόμα μελετά την απόλυτη αποτελεσματικότητά τους στους ώμους.
