Τύποι Αρθροπλαστικής Αγκώνα
Στη χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης του αγκώνα, η ιατρική τεχνολογία έχει κάνει τεράστια άλματα, προσφέροντας διαφορετικούς τύπους εμφυτευμάτων (αρθοπλαστικών αγκώνα), σχεδιασμένων να ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες κάθε πάθησης.
Υπάρχουν επίσης μερικές αντικαταστάσεις αγκώνα ή αλλιώς ημιολικές του αγκώνα (partial elbow replacement), οι οποίες έχουν πολύ συγκεκριμένες ενδείξεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί αρθροπλαστική μόνο μιας άρθρωσης (ή ενός τμήματος) του αγκώνα. Για παράδειγμα, εάν μόνο η κεφαλή ενός από τα οστά του αντιβραχίου (κερκίδα) είναι ανεπανόρθωτα κατεστραμμένη μετά από ένα κάταγμα, ενώ η υπόλοιπη άρθρωση είναι υγιής, μπορεί να αντικατασταθεί με μια τεχνητή κεφαλή (αρθροπλαστική κεφαλής κερκίδας) χωρίς να πειραχτεί ο υπόλοιπος αγκώνας. Εάν όμως όλες οι αρθρικές επιφάνειες έχουν καταστραφεί (όπως στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα), τα άκρα των οστών που διαμορφώνουν τον αγκώνα θα αντικατασταθούν πλήρως με ολική αρθροπλαστική.
Οι ολικές αρθροπλαστικές αγκώνα χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες, ανάλογα με τον τρόπο λειτουργίας τους:
- Συνδεδεμένες Προθέσεις (Linked / Semi-constrained): Εάν οι μύες και οι σύνδεσμοι γύρω από τον αγκώνα δεν είναι αρκετά ισχυροί ή ακέραιοι για να συγκρατήσουν την άρθρωση από μόνοι τους (λόγω ηλικίας, οστικής απώλειας ή ασθένειας), ο χειρουργός θα χρησιμοποιήσει ένα ειδικό πρόθεμα έτσι ώστε τα εμφυτεύματα να είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους με έναν εσωτερικό μηχανισμό (έναν «χαλαρό μεντεσέ»). Αυτός ο σχεδιασμός παρέχει εξαιρετική σταθερότητα και αποτρέπει την εξάρθρωση του νέου αγκώνα. Είναι η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη πρόθεση παγκοσμίως.
- Μη Συνδεδεμένες Προθέσεις (Unlinked): Μερικοί νεότεροι τύποι αρθροπλαστικής αγκώνα συγκρατούνται μεταξύ τους χωρίς μεντεσέ και χρησιμοποιούν αποκλειστικά τους φυσικούς συνδέσμους και μύες του ίδιου του ασθενούς για τη σταθεροποίησή τους. Αυτές οι “μη συνδεδεμένες” προθέσεις αναπαράγουν ακόμα πιο φυσιολογικά την ανατομία, αλλά δεν είναι για όλους. Μόνο ορισμένοι επιλεγμένοι ασθενείς με πολύ δυνατούς και απολύτως ακέραιους συνδέσμους, καθώς και χωρίς εκτεταμένους προηγούμενους τραυματισμούς ή οστική απώλεια, μπορούν να έχουν αυτούς τους τύπους εμφυτευμάτων.
Μια λεπτομερής συζήτηση με τον Κο Πολυζώη, σε συνδυασμό με την απεικονιστική αξιολόγηση, θα σας βοηθήσει να προσδιορίσετε με ακρίβεια ποιος τύπος αρθροπλαστικής αγκώνα ενδείκνυται για την περίπτωσή σας.
Διαδικασία της Αρθροπλαστικής Αγκώνα
Η επιτυχία της επέμβασης βασίζεται στον σχολαστικό προεγχειρητικό σχεδιασμό, την άριστη χειρουργική τεχνική και τη σωστή μετεγχειρητική φροντίδα.
Προετοιμασία και Διαγνωστικός Έλεγχος
Πριν προγραμματιστεί η επέμβαση, ο ασθενής θα δει τον κ. Πολυζώη στο ιατρείο του, όπου ο γιατρός θα πάρει ένα ενδελεχές ιατρικό ιστορικό (για άλλες παθήσεις, αλλεργίες, φαρμακευτική αγωγή) και θα πραγματοποιήσει μια προσεκτική και λεπτομερή κλινική εξέταση, αξιολογώντας το εύρος κίνησης, τη μυϊκή ισχύ και τη σταθερότητα του αγκώνα.
Εν συνεχεία, ο ασθενής θα κάνει κάποιες ειδικές ακτινογραφίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά αν υπάρχει παραμόρφωση, έντονη οστική φθορά ή πολύπλοκα κατάγματα, απαιτείται και αξονική τομογραφία (CT) με τρισδιάστατη (3D) απεικόνιση των αρθρώσεων του αγκώνα. Αυτό επιτρέπει στον χειρουργό να χαρτογραφήσει με ψηφιακή ακρίβεια την ανατομία του ασθενούς και να επιλέξει το ακριβές μέγεθος των προθέσεων πριν καν μπει στο χειρουργείο (pre-operative templating).
Πριν από τη διαδικασία
Λίγες ημέρες πριν την επέμβαση, πραγματοποιείται ο συνήθης προεγχειρητικός έλεγχος (εξετάσεις αίματος, καρδιογράφημα). Ακολουθήστε κατά γράμμα τις οδηγίες του κ. Πολυζώη και της έμπειρης αναισθησιολόγου της ομάδας μας σχετικά με το φαγητό, τη λήψη υγρών (συνήθως απαιτείται νηστεία από το προηγούμενο βράδυ) και τη λήψη φαρμάκων (για παράδειγμα, η διακοπή αντιπηκτικών) μια ημέρα πριν και την ημέρα της επέμβασης.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας
Η εξειδικευμένη αναισθησιολόγος μας θα μιλήσει εκτενώς με τον ασθενή για το είδος της αναισθησίας. Οι περισσότεροι ασθενείς προτιμούν (και συνιστάται ιατρικά) έναν συνδυασμό τοπικής (περιοχικής) και ελαφριάς γενικής αναισθησίας. Παρολ’ αυτά, εάν φυσικά το επιθυμεί ο ίδιος ο ασθενής, η επέμβαση γίνεται εξ ολοκλήρου μόνο με τοπική αναισθησία (περιοχικό μπλοκ) με ή χωρίς μέθη, επιτρέποντας στο λεγόμενο “χειρουργείο σε εγρήγορση” (awake surgery). Η τοπική αναισθησία, δηλαδή το ειδικό μπλοκ νεύρων, μουδιάζει πλήρως το χέρι του ασθενή, έτσι ώστε ο έλεγχος του πόνου να είναι απόλυτος και να μπορεί να συνεχιστεί απρόσκοπτα για πολλές ώρες και μετά το τέλος του χειρουργείου, μειώνοντας δραματικά την ανάγκη για ισχυρά παυσίπονα.
Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της αρθροπλαστικής, ο Κος Πολυζώης θα κάνει μια μικρή τομή ελάχιστης επεμβατικότητας στο πίσω μέρος του αγκώνα. Με ιδιαίτερη προσοχή, παραμερίζει (ή διατηρεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό) τον τένοντα του τρικέφαλου μυός και προστατεύει σχολαστικά το ωλένιο νεύρο. Στη συνέχεια, αφαιρεί τα φθαρμένα τμήματα των οστών και θα ολοκληρώσει την αρθροπλαστική εμφυτεύοντας τις κατάλληλες προθέσεις (οι οποίες συνήθως στερεώνονται στο οστό με ειδικό ιατρικό τσιμέντο για άμεση σταθερότητα) και κάνοντας πάντα τη σωστή, λεπτομερή απελευθέρωση μαλακών μορίων (συνδέσμων και ουλών). Το κάθε χειρουργείο είναι εντελώς διαφορετικό και η τεχνική εξατομικεύεται αυστηρά ανάλογα με τις ανάγκες και την ανατομία του κάθε ασθενή. Η επέμβαση διαρκεί συνήθως 60 έως 90 λεπτά.
Μετά τη διαδικασία (Μετεγχειρητική Πορεία)
Μετά την επιτυχή χειρουργική επέμβαση, ο ασθενής μεταφέρεται και αναρρώνει στην αίθουσα ανάνηψης για ένα μικρό χρονικό διάστημα (1-2 ώρες) υπό τη στενή παρακολούθηση του ιατρικού προσωπικού.
Το πόσο καιρό θα παραμείνει στο νοσοκομείο μετά την επέμβαση εξαρτάται κυρίως από τις ατομικές ιατρικές ανάγκες του κάθε ασθενή. Με τα σύγχρονα πρωτόκολλα ταχείας ανάρρωσης (Fast Track), πολλοί άνθρωποι μπορούν να πάνε σπίτι τους ακόμα και την ίδια μέρα της επέμβασης, και σίγουρα την επόμενη ημέρα όλοι οι ασθενείς εξέρχονται του νοσοκομείου με ασφάλεια.
Όλοι οι ασθενείς φορούν μια απλή, μαλακή επίδεση για 48 ώρες (σε αντίθεση με τους βαρείς γύψους του παρελθόντος) και, υπό την καθοδήγηση της ομάδας, κινητοποιούν αμέσως τον αγκώνα. Η πρώιμη κίνηση είναι το κλειδί για την αποφυγή δυσκαμψίας. Ο ασθενής, προς έκπληξή του, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα απαλλάσσεται πλήρως από τον προεγχειρητικό πόνο και τη βασανιστική δυσκαμψία της αρθρίτιδας.
Κατά το εξιτήριο, ο κ. Πολυζώης θα έχει μια εκτενή προσωπική συζήτηση με τον ασθενή. Θα δοθούν συγκεκριμένες και σαφείς μετεγχειρητικές οδηγίες (φαρμακευτική αγωγή, περιποίηση τραύματος) και θα ακολουθηθεί αυστηρά ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα αποθεραπείας με τον ειδικό φυσιοθεραπευτή της χειρουργικής μας ομάδας.