Η ωλένια νευρίτιδα, γνωστή στην ιατρική ορολογία και ως Σύνδρομο Κυβικού Σωλήνα (Cubital Tunnel Syndrome), είναι μία από τις πιο συχνά εμφανιζόμενες και ενοχλητικές παθήσεις χρόνιας πίεσης και παγίδευσης νεύρου στο άνω άκρο, αμέσως μετά το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Πρόκειται για μια πάθηση που μπορεί να υποβαθμίσει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς, καθώς επηρεάζει άμεσα την αίσθηση και τη λειτουργικότητα του χεριού, δυσκολεύοντας ακόμα και τις πιο απλές καθημερινές δραστηριότητες.
Για να κατανοήσουμε την πάθηση, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε λίγα στοιχεία για την ανατομία της περιοχής. Το ωλένιο νεύρο είναι ένα από τα τρία κύρια νεύρα του χεριού. Ξεκινά από την περιοχή του αυχένα, διασχίζει τον βραχίονα, περνάει από τον αγκώνα και καταλήγει στην άκρα χείρα, δίνοντας αίσθηση στο μικρό δάχτυλο και στον μισό παράμεσο, ενώ ελέγχει τους περισσότερους μικρούς (αυτόχθονες) μύες της παλάμης που ευθύνονται για τις λεπτές κινήσεις.
Στην περιοχή του αγκώνα, το ωλένιο νεύρο περνά μέσα από ένα πολύ στενό, οστικό και συνδεσμικό «τούνελ» στην εσωτερική επιφάνεια της άρθρωσης, τον κυβικό σωλήνα. Σε αυτό το σημείο, το νεύρο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα, έχοντας ελάχιστο προστατευτικό λίπος ή μυϊκό ιστό γύρω του (είναι το γνωστό σημείο που όταν το χτυπήσουμε κατά λάθος νιώθουμε έναν οξύ πόνο σαν «ηλεκτρικό ρεύμα»). Αυτή ακριβώς η ανατομική του θέση το καθιστά εξαιρετικά ευάλωτο, εκτεθειμένο σε άμεσους τραυματισμούς, τριβές και διάφορες μηχανικές καταπονήσεις.
Όταν το νεύρο συμπιέζεται, τεντώνεται υπερβολικά ή φλεγμαίνει μέσα σε αυτόν τον σωλήνα, προκαλείται η ωλένια νευρίτιδα.
Ωλένια Νευρίτιδα: Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου
Η ωλένια νευρίτιδα δεν είναι αποτέλεσμα μίας και μόνο αιτίας, αλλά συνήθως προκύπτει από έναν συνδυασμό ανατομικών, μηχανικών και καθημερινών παραγόντων. Τα κυριότερα αίτια και οι μηχανισμοί εμφάνισης της ωλένιας νευρίτιδας είναι τα εξής:
Παρατεταμένη ή Επαναλαμβανόμενη Κάμψη του Αγκώνα
Όταν λυγίζουμε τον αγκώνα μας, το ωλένιο νεύρο τεντώνεται γύρω από την οστική προεξοχή (τον έσω επικόνδυλο) σαν χορδή κιθάρας. Παρατεταμένες ή συνεχώς επαναλαμβανόμενες κινήσεις που επιβάλλουν κάμψη του αγκώνα πάνω από τις 90 μοίρες μειώνουν τον χώρο στον κυβικό σωλήνα και διακόπτουν την ομαλή αιμάτωση του νεύρου. Αυτό παρατηρείται συχνά σε:
- Ανθρώπους που μιλούν πολλή ώρα στο κινητό τηλέφωνο κρατώντας το στο αυτί τους (το λεγόμενο “cell phone elbow”).
- Άτομα που κοιμούνται σε εμβρυακή στάση ή με τα χέρια διπλωμένα κάτω από το κεφάλι/μαξιλάρι τους.
- Επαγγέλματα που απαιτούν συνεχή κάμψη, όπως οι μουσικοί, οι οδηγοί ή οι εργαζόμενοι σε υπολογιστή που στηρίζουν τους αγκώνες τους σε λάθος ύψος.
Άμεση Πίεση
Επειδή το νεύρο είναι εντελώς επιφανειακό, η συνεχής άμεση πίεση σε σκληρές επιφάνειες προκαλεί ισχαιμία (έλλειψη αίματος) στο νεύρο. Η στήριξη του αγκώνα στο μπράτσο της καρέκλας, στο γραφείο, ή στην πόρτα του αυτοκινήτου από τους οδηγούς, είναι από τις πιο συχνές αιτίες ερεθισμού του.
Κατάγματα Αγκώνα και Ανατομικές Ανωμαλίες
Κατάγματα αγκώνα που είχαν προκύψει στο παρελθόν (ακόμα και κατά την παιδική ηλικία) μπορεί να έχουν αλλάξει τη γεωμετρία της άρθρωσης (π.χ. δημιουργία βλαισότητας), με αποτέλεσμα το νεύρο να τεντώνεται σε μια αφύσικη γωνία. Επιπλέον, τα οστεόφυτα (άλατα) από προϋπάρχουσα οστεοαρθρίτιδα ή η δημιουργία ουλών από παλαιούς τραυματισμούς μπορούν να στενέψουν το τούνελ.
Αστάθεια του Νεύρου
Σε μερικούς ανθρώπους, το ανατομικό περίβλημα του νεύρου είναι χαλαρό. Κατά την κάμψη του αγκώνα, το νεύρο “γλιστράει” (υπεξαρθρώνεται) έξω από τη θέση του και “αναπηδά” πάνω στο οστό. Αυτή η συνεχής τριβή, με την πάροδο του χρόνου, προκαλεί σοβαρή φλεγμονή και πάχυνση του νεύρου.
Παρουσία Οιδήματος στην Άρθρωση
Οποιαδήποτε πάθηση προκαλεί συσσώρευση υγρού στην άρθρωση του αγκώνα, όπως μια θυλακίτιδα ωλεκράνου, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ή ακόμα και η κύστη του γαγγλίου, μπορεί να αυξήσει την πίεση στο εσωτερικό του κυβικού σωλήνα και να συνθλίψει το ωλένιο νεύρο.